ZER DA KONTZIENTZIA FONOLOGIKOA?

Hizketaren soinu jarraitua fonema berezietan zatitzeko eta fonemak grafema bihurtzeko gaitasuna da. Kontzientzia fonologikoak esaten digu, zati sinpleagotan (fonemaz edo unitate fonologiko bereziz) zatika daitekeen fonemen segida batek osatzen duela ahozko hizkuntza.
Hitz egitean ez ditugu hitzak bereizita esaten. Ez ditugu hitzen artean denbora-tarteak uzten, idazterakoan hitzen artean hutsuneak uzten ditugun moduan. Hitz egiterakoan hitz taldeak elkarren jarraian ahoskatzen ditugu. Idazterakoan hitzen artean uzten ditugun tarteak ez datoz bat hitz egitean hitz taldeen artean uzten ditugun denbora-tarteekin. Hitzei mugak jartzen jakiteko, beharrezkoa da idazten jakitea. Hitzak ez dira ahozko hizkuntzako elementu naturalak. Unitate abstraktuak dira. Haurrek, idazten hasten direnean, idazkera jarraitua egiten dute. Testuekin irakurketa- eta idazketa-ariketak eginez lortzen da tarte zuriz inguratutako hitza. Idazketan aurrera egin ahala eraikitzen du haurrak hitzaren kontzeptua. Hizketaren hots jarraituak aztertzeko eredu moduan eta haiek hautemateko iragazki moduan funtzionatzen du idazketak.

-----------